توضیحات

اسید فسفریک (H3PO4) یک اسید معدنی است که حاوی یک اتم فسفر، چهار اتم اکسیژن و سه اتم هیدروژن است. اسید فسفریک به دلیل خاصیت اسیدی و ماهیت غیر سمی کاربردهای مختلفی دارد. اسید فسفریک گرید غذایی به ویژه خالص و مناسب برای مصرف در صنایع غذایی است. این ترکیب یک ماده شیمیایی ضروری در کاربردهای مختلف صنعتی، به ویژه در بخش غذا و نوشیدنی است. این اسید همه کاره نقش مهمی در افزایش طعم، حفظ مواد غذایی و حتی کمک به ارزش غذایی برخی محصولات دارد.

ویژگی های فیزیکی اسید فسفریک

اسید فسفریک به صورت مایع شفاف بی رنگ یا جامد کریستالی شفاف تولید می شود. نوع جامد آن در دمای 42.35 درجه سانتی گراد ذوب می شود و چگالی آن 1.834 گرم بر سانتی متر مکعب است. اسید فسفریک مایع معمولاً یک محلول آبی 85٪ است که برای فلزات و بافت خورنده است. از این ماده در ساخت کودها، مواد شوینده و در فرآوری مواد غذایی استفاده می شود.

کاربردهای اسید فسفریک

اسید فسفریک در طیف گسترده ای از کاربردها از جمله تولید نمک های فسفات استفاده می شود. اسید فسفریک خالص یک ماده شیمیایی با کیفیت بالا و همه کاره است که برای بسیاری از صنایع ضروری است. این ترکیب در صنایع غذایی، نوشیدنی، کاربردهای دارویی و باتری لیتیومی کاربرد دارد.

فسفریک اسید فود گرید علاوه بر اینکه یک معرف شیمیایی است، به عنوان یک عنصر مفید در غذاها و نوشیدنی ها برای بهبود طعم و عمل به عنوان نگهدارنده استفاده می شود. اسید فسفریک بیشتر برای کنترل pH در صنایع غذایی استفاده می شود، به عنوان مثال در تولید محصولات پنیری، چربی ها و شورتنینگ ها. همچنین در صنعت نوشابه سازی به ویژه کولا استفاده می شود.

گرید تکنیکال اسید فسفریک در تولید کود برای تغذیه گیاهان استفاده می شود. این ترکیب همچنین برای تصفیه آب، پرداخت فلزات، ساخت و ساز و سایر کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.

اسید فسفریک چگونه استفاده می شود؟

اسید فسفریک به طور گسترده ای در مواد غذایی، آرایشی- بهداشتی و محصولات صنعتی، با کاربردها و دوزهای متناسب با هر زمینه استفاده می شود:

غذا و نوشیدنی: به عنوان یک افزودنی (E338) به نوشابه ‌های گازدار، نوشدینی ها، کنسروها و برخی محصولات فرآوری ‌شده برای تنظیم اسیدیته، بهبود طعم و افزایش عمر مفید اضافه می ‌شود. دوز اسید فسفریک در این محصولات به شدت توسط مقامات بهداشتی تنظیم می شود تا ایمنی مصرف کننده تضمین شود.

لوازم آرایشی و مراقبت شخصی: در لوازم آرایشی، از آن به عنوان تنظیم کننده pH برای تنظیم اسیدیته لوسیون ها، کرم ها، ژل ها و سایر محصولات مراقبتی استفاده می شود.

محصولات پاک کننده: اسید فسفریک به دلیل توانایی حل کردن رسوب آهک و زدودن زنگ، یک ماده فعال در برخی از محصولات شوینده صنعتی و خانگی است. این محصولات عمدتاً برای تمیز کردن فلزات، کاشی ها و لوازم بهداشتی استفاده می شوند.

کاربردهای صنعتی: در شیمی صنعتی از اسید فسفریک به عنوان ترشی، در تصفیه فلزات و در برخی کاربردهای دارویی و کشاورزی به عنوان منبع فسفر استفاده می شود.

حمایت از سلامت دهان: اگرچه اسید فسفریک گاهی اوقات در خمیردندان ها به دلیل اثر جرم گیری آن استفاده شده است، اما این استفاده همچنان بحث برانگیز است. زیرا استفاده بیش از حد می تواند به مینای دندان آسیب برساند. بنابراین می توان از آن در دوزهای کوچک برای از بین بردن لکه های خاص استفاده کرد.

احتیاط در مصرف اسید فسفریک

اسید فسفریک در دوزهای مجاز بی خطر تلقی می شود، اما در صورت مصرف بیش از حد یا استفاده نامناسب ممکن است برخی عوارض نامطلوب ایجاد شود:

خطر برای سلامت استخوان: مصرف بیش از حد اسید فسفریک در نوشابه ممکن است با کاهش تراکم مواد معدنی استخوان، به ویژه در نوجوانان و سالمندان مرتبط باشد. این به دلیل اثر فسفر است که در دوزهای بالا می تواند جذب کلسیم را کاهش دهد.

آسیب به مینای دندان: مصرف زیاد اسید فسفریک به‌ ویژه در نوشابه‌ ها به دلیل اسیدی بودن می ‌تواند منجر به فرسایش مینای دندان و افزایش خطر پوسیدگی و حساسیت دندان شود.

تحریک دستگاه گوارش: برای برخی افراد، مصرف زیاد آن می تواند باعث ناراحتی معده یا تحریک دستگاه گوارش شود. افراد مبتلا به مشکلات گوارشی یا رفلاکس اسید باید از محصولات بسیار اسیدی اجتناب کنند.

اثر ملین در دوزهای بالا: زمانی که به مقدار زیاد مصرف شود می تواند اثر ملین کمی داشته باشد، اگرچه در دوزهایی که معمولاً در غذاها استفاده می شود، نادر است.

اثرات بر کلیه ها: مصرف زیاد آن می تواند بر کلیه ها نیز تأثیر بگذارد، به ویژه در افرادی که سابقه سنگ کلیه دارند. فسفر در صورت مصرف بیش از حد می تواند باعث تشکیل سنگ شود.