توضیحات

براکس یک ترکیب شناخته شده با طیف وسیعی کاربردهای متنوع از فرآیندهای صنعتی تا تحقیقات پزشکی است. خواص شیمیایی منحصر به فرد آن، براکس را به منبعی ارزشمند در زمینه های مختلف تبدیل کرده است. براکس که به نام بورات سدیم نیز شناخته می شود، یک ماده معدنی طبیعی است که به دو شکل دکا هیدرات و پنتا هیدرات موجود است. پیشوندهای دکا و پنتا بکار رفته برای توصیف این ماده، به محتوای آب موجود در فرمولاسیون آن اشاره دارند. بدین ترتیب براکس دکا حاوی 10 مولکول آب و‌ براکس پنتا حاوی 5 مولکول آب است. این تفاوت در محتوای آب باعث می شود در زمینه های مختلفی مورد استفاده قرار بگیرند. تفاوت دیگر این دو شکل براکس حلالیت آنها در آب است. بوراکس پنتا هیدرات بیشتر از بوراکس دکاهیدرات در آب حل می شود. این امر حل شدن در محلول ها و استفاده در کاربردهای خاص مانند تولید شیشه و شار جوش را آسان تر می کند.

با اینحال بوراکس دکا و پنتا هیدرات در برخی از کاربردهای مشترک هستند اما تفاوت هایی نیز دارند که آنها را برای صنایع خاص مناسب می کند. درک این تفاوت ها می تواند به شما در انتخاب نوع مناسب براکس کمک کند.

خواص براکس

براکس یک ترکیب کریستالی سفید رنگ است که در دمای اتاق پایدار است. در آب بسیار محلول است و محلول های قلیایی تشکیل می دهد. این ترکیب به دلیل توانایی در تشکیل ساختارهای پیچیده با مواد آلی و معدنی مختلف شناخته شده است و همین مسئله آن را به یک عامل همه کاره در واکنش های شیمیایی مختلف تبدیل می کند.

روش تولید براکس

بوراکس را می توان از ترکیبات حاوی بور از طریق فرآیندی شامل برشته کردن سدیم و شستشوی تحت فشار تولید کرد. این روش مقرون به صرفه است و باعث ایجاد بوراکس متبلور با نرخ بازیابی بالای بور می شود. روش دیگر شامل تبدیل سنگ معدن بوراکس به اسید بوریک است که سپس می تواند برای به دست آوردن بوراکس با خلوص بالا متبلور شود. علاوه بر این، بوراکس بی آب را می توان از پنتا هیدرات بوراکس با استفاده از کوره های تخصصی و تکنیک های اتمیزه کردن تولید کرد.

براکس دکا و‌ پنتا در چه زمینه های استفاده می شوند؟

مصارف صنعتی

بوراکس به طور گسترده در کاربردهای مختلف صنعتی استفاده می شود. این ماده به عنوان یک شار در متالورژی، یک جزء در تولید شیشه و سرامیک، و یک بازدارنده آتش عمل می کند. همچنین در ساخت مواد شوینده و لوازم آرایشی استفاده می شود.

تحقیقات پزشکی و علمی

در زمینه تحقیقات پزشکی، بوراکس به عنوان یک عامل اتصال عرضی برای هیدروژل ها استفاده می شود که در زیست پزشکی و مهندسی بافت کاربرد دارد. این هیدروژل‌ ها به دلیل برهم ‌کنش‌ های پویا و برگشت‌ پذیر خواص مکانیکی و خود ترمیم ‌پذیری دارند.

مصارف زیست محیطی و کشاورزی

بوراکس در کاربردهای زیست محیطی برای بازیابی بور از پسماندهای صنعتی استفاده می شود و در نتیجه آلودگی محیط زیست را کاهش می دهد. در کشاورزی از آن به عنوان یک ریزمغذی در کودها برای حمایت از رشد گیاه استفاده می شود.

کاربردهای براکس دکا

ماده پاک کننده: بوراکس دکا به دلیل توانایی در حل کردن چربی و کثیفی، یک ماده پاک کننده موثر است. معمولاً به عنوان تقویت کننده پودر لباسشویی، فرش شوی و تمیز کننده حمام استفاده می شود.

کنترل آفات: بوراکس می تواند به عنوان یک حشره کش طبیعی برای کنترل آفاتی مانند مورچه ها، سوسک ها و کک ها استفاده شود.

بازدارنده شعله: بوراکس اغلب به مواد بازدارنده شعله اضافه می شود تا منسوجات و سایر مواد، کمتر قابل اشتعال باشند.

کود: بوراکس منبع بور است که یک ریزمغذی ضروری برای گیاهان است. به عنوان کود برای تقویت رشد سالم و افزایش بازدهی محصول استفاده می شود.

کاربردهای براکس پنتا

تولید شیشه: پنتا هیدرات بوراکس در تولید شیشه برای پایین آوردن نقطه ذوب سیلیس و سهولت در شکل دادن به آن استفاده می شود.

تولید سرامیک: پنتا هیدرات بوراکس به لعاب‌ های سرامیکی اضافه می‌ شود تا خواص ذوب آن‌ها را بهبود ببخشد و سطحی براق ایجاد کند.

شار جوش: پنتاهیدرات بوراکس به عنوان شار جوشکاری برای محافظت از سطوح فلزی در برابر اکسیداسیون در طول فرآیند جوشکاری استفاده می شود.

ملاحظات ایمنی براکس دکا و پنتا

در حالی که بوراکس کاربردهای مفید زیادی دارد، مهم است که با احتیاط از آن استفاده کنید. مطالعات سم شناسی نشان داده است که سطوح بالای بوراکس می تواند اثرات نامطلوبی مانند سرکوب رشد، آتروفی بیضه و مشکلات تولید مثلی در حیوانات ایجاد کند. بنابراین، رعایت دستورالعمل های ایمنی هنگام استفاده از بوراکس بسیار مهم است.